Top 5 Lưu Ý Quan Trọng Khi Thi Công Ống Gió Để Nghiệm Thu PCCC Dễ Dàng
Hiện nay không ít công trình dù hệ thống HVAC vận hành ổn định nhưng vẫn gặp vướng mắc khi nghiệm thu PCCC ống gió do các lỗi kỹ thuật hoặc hồ sơ chưa đầy đủ. Đặc biệt, đối với các hạng mục thi công ống gió PCCC sử dụng ống gió chống cháy EI30, EI45, việc tuân thủ đúng yêu cầu kỹ thuật ngay từ đầu là yếu tố quan trọng giúp hạn chế phát sinh chi phí sửa chữa, bổ sung và đảm bảo công trình được nghiệm thu thuận lợi. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít đơn vị vẫn mắc phải những sai sót trong quá trình thi công ống gió chống cháy khiến tiến độ bàn giao bị ảnh hưởng.
Điều đáng nói là những lỗi này hoàn toàn có thể tránh được nếu đơn vị thi công chuẩn bị kỹ ngay từ đầu. Khi công trình bước vào giai đoạn hoàn thiện, việc tháo dỡ để xử lý các hạng mục liên quan đến hệ thống ống gió thường rất tốn kém. Trần đã đóng, thiết bị đã lắp, nhân công phải huy động lại khiến chi phí phát sinh tăng lên đáng kể. Dưới đây là 5 lưu ý quan trọng mà các nhà thầu cần kiểm soát để quá trình nghiệm thu diễn ra suôn sẻ.
1. Lựa chọn vật liệu theo tiêu chuẩn ống gió chống cháy đã được phê duyệt
Khi triển khai thi công ống gió chống cháy, việc lựa chọn đúng cấp chịu lửa là yếu tố bắt buộc. Các hệ thống ống gió chống cháy EI30, EI45 hoặc EI60 cần được sản xuất theo đúng cấu tạo đã được thử nghiệm và kiểm định nhằm đảm bảo khả năng ngăn cháy lan theo yêu cầu thiết kế.

Sai từ khâu vật liệu thì càng thi công càng tốn tiền
Một sai lầm phổ biến là chỉ quan tâm đến độ dày tôn mà bỏ qua yêu cầu về tiêu chuẩn ống gió chống cháy. Thực tế, mỗi công trình sẽ được thiết kế với cấp chịu lửa khác nhau như EI30, EI45, EI60 hoặc EI120. Nếu lựa chọn sai cấp EI, hệ thống có thể không đáp ứng yêu cầu ngăn cháy lan khi xảy ra sự cố.
Có trường hợp thiết kế yêu cầu ống gió chống cháy EI45 nhưng đơn vị cung cấp lại giao sản phẩm chỉ đạt EI30. Khi kiểm tra hồ sơ kỹ thuật, đoàn nghiệm thu phát hiện sự sai lệch và yêu cầu thay thế toàn bộ tuyến ống.
Chi phí phát sinh lúc này không chỉ là vật tư mà còn bao gồm:
- Chi phí tháo dỡ và lắp đặt lại.
- Chi phí nhân công ngoài kế hoạch.
- Chậm tiến độ bàn giao công trình.
- Ảnh hưởng đến uy tín nhà thầu.
Cần kiểm tra những gì?
Khi triển khai thi công ống gió PCCC, cần đối chiếu kỹ giữa bản vẽ được phê duyệt và vật liệu thực tế.
- Các nội dung cần kiểm tra gồm:
- Cấp chịu lửa EI30, EI45, EI60 hoặc EI120.
- Độ dày tôn theo thiết kế.
- Chủng loại vật liệu chống cháy bao bọc.
- Hệ thống phụ kiện đi kèm.
- Chứng nhận kiểm định và xuất xưởng.
Hồ sơ vật liệu phải được lưu trữ đầy đủ
Nhiều đội thi công chỉ tập trung lắp đặt mà quên thu thập hồ sơ kỹ thuật từ nhà sản xuất.
Khi đoàn kiểm tra yêu cầu xuất trình:
- Chứng nhận hợp quy.
- Kết quả thử nghiệm chống cháy.
- Chứng chỉ chất lượng sản phẩm.
Lúc đó mới đi tìm thì thường rất bị động. Do đó, ngay từ giai đoạn đầu của quá trình thi công ống gió PCCC, đội ngũ kỹ thuật cần rà soát kỹ hồ sơ thiết kế để tránh tình trạng sử dụng sai chủng loại vật liệu hoặc sai cấp chịu lửa yêu cầu.
2. Kỹ thuật lắp đặt và kết nối ống gió quyết định chất lượng công trình
Ống gió đạt chuẩn nhưng lắp sai vẫn bị đánh trượt
Nhiều người cho rằng chỉ cần mua đúng vật liệu là đủ. Trên thực tế, chất lượng thi công ống gió PCCC được đánh giá dựa trên cả vật liệu và tay nghề lắp đặt. Chỉ cần một mối nối không đạt yêu cầu cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiệm thu toàn bộ hệ thống.

Hiện nay, rất nhiều công trình gặp tình trạng sử dụng đầy đủ vật liệu đạt chuẩn nhưng vẫn bị yêu cầu khắc phục vì các mối nối không kín khít.
Khi xảy ra cháy, khói nóng có thể rò rỉ qua các khe hở này và lan sang các khu vực khác.
Kiểm soát độ kín tại các vị trí kết nối
Các vị trí cần được kiểm tra kỹ gồm:
- Mối ghép giữa các đoạn ống.
- Bích kết nối.
- Cửa thăm kỹ thuật.
- Mối nối với van chặn lửa.
- Kết nối với thiết bị đầu cuối.
Gioăng sử dụng phải là loại chịu nhiệt theo yêu cầu thiết kế. Không nên dùng vật liệu thay thế để giảm chi phí vì đây là lỗi rất dễ bị phát hiện trong quá trình kiểm tra thực tế.
Khoảng cách ty treo cần tuân thủ đúng quy định
Một lỗi khác thường gặp là khoảng cách giá đỡ và ty treo quá lớn. Hậu quả là:
- Tuyến ống bị võng.
- Xuất hiện biến dạng khi vận hành.
- Làm giảm khả năng chịu lửa của hệ thống.
- Mất thẩm mỹ công trình.
Tại nhiều dự án, giám sát PCCC thường đặc biệt chú ý đến độ chắc chắn của hệ thống treo đỡ.
Đừng xem nhẹ công tác kiểm tra sau lắp đặt
Sau khi hoàn thiện từng tuyến ống, nên tổ chức kiểm tra nội bộ ngay thay vì chờ đến cuối dự án. Những lỗi nhỏ được phát hiện sớm luôn dễ sửa hơn rất nhiều so với khi trần đã đóng kín.
3. Các vị trí xuyên tường, xuyên sàn là điểm dễ bị đánh trượt nhất
Đây là lỗi xuất hiện nhiều nhất trong các đợt nghiệm thu. Khi thi công ống gió PCCC, các vị trí xuyên tường và xuyên sàn luôn phải được kiểm tra nhiều lần vì đây là khu vực có nguy cơ cao làm mất khả năng ngăn cháy của công trình.

Đây là khu vực bị nhắc nhở nhiều nhất khi nghiệm thu PCCC ống gió.
Lý do rất đơn giản. Đội lắp đặt hoàn thành tuyến ống nhưng phần trám bít thường được giao cho tổ hoàn thiện hoặc nhà thầu khác thực hiện. Khi không có sự phối hợp chặt chẽ, các khe hở dễ bị bỏ sót.
Vì sao vị trí xuyên tường lại quan trọng?
Khi xảy ra cháy, lửa và khói thường lan truyền thông qua các lỗ mở kỹ thuật.
Nếu khoảng hở quanh ống gió không được xử lý đúng cách, vách hoặc sàn chống cháy sẽ mất khả năng ngăn cháy ban đầu.
Toàn bộ ý nghĩa của kết cấu ngăn cháy gần như không còn.
Yêu cầu thi công cần ghi nhớ
Các vị trí xuyên tường, xuyên sàn cần:
- Trám kín hoàn toàn khoảng hở.
- Sử dụng vật liệu chống cháy chuyên dụng.
- Thi công theo đúng hệ giải pháp đã được kiểm định.
- Đảm bảo khả năng chịu lửa tương đương kết cấu.
Đừng dùng vật liệu thay thế
Một số công trình cố gắng tiết kiệm bằng cách sử dụng vữa thông thường hoặc vật liệu không được chứng nhận chống cháy.
Đây là lỗi rất dễ bị phát hiện.
Đoàn kiểm tra thường yêu cầu kiểm tra trực tiếp tại hiện trường và đối chiếu với hồ sơ vật liệu.
4. Lắp đặt van chặn lửa (Fire Damper) đúng vị trí và đúng nguyên lý hoạt động
Fire Damper là thiết bị nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến nghiệm thu. Một đơn vị có kinh nghiệm thi công ống gió PCCC sẽ luôn kiểm tra chiều lắp đặt, khả năng đóng mở và tín hiệu kích hoạt của Fire Damper trước khi chuyển sang giai đoạn hoàn thiện trần.

Trong hệ thống ống gió chống cháy, Fire Damper đóng vai trò ngăn lửa lan truyền qua các khoang cháy. Có rất nhiều trường hợp toàn bộ hệ thống gần như hoàn hảo nhưng vẫn phải sửa chữa chỉ vì lắp ngược chiều Fire Damper.
Những lỗi phổ biến khi lắp Fire Damper
Các lỗi thường gặp gồm:
- Lắp sai chiều hoạt động.
- Sai vị trí theo bản vẽ.
- Không đảm bảo khoảng cách đến tường ngăn cháy.
- Khó tiếp cận để kiểm tra bảo trì.
- Đấu nối kích hoạt không đúng thiết kế.
Phải đảm bảo khả năng kiểm tra và bảo trì
Khi thi công trần thạch cao, nhiều đội quên bố trí cửa thăm kỹ thuật tại vị trí Fire Damper. Đến lúc nghiệm thu, đoàn kiểm tra yêu cầu kiểm tra thực tế nhưng không thể tiếp cận thiết bị. Kết quả là phải đục mở trần để khắc phục.
Đây là lỗi rất đáng tiếc vì chi phí sửa chữa thường cao hơn nhiều so với việc bố trí cửa thăm ngay từ đầu.
Kiểm tra tín hiệu kích hoạt trước nghiệm thu
Đối với các hệ thống sử dụng cơ cấu kích hoạt bằng điện hoặc liên động với hệ thống báo cháy, cần thử nghiệm thực tế.
Các nội dung cần kiểm tra gồm:
- Tín hiệu báo cháy.
- Tín hiệu đóng van.
- Tình trạng phản hồi.
- Hoạt động cơ khí của cánh van.
Đừng đợi đến ngày nghiệm thu mới thử chạy hệ thống.
5. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ để nghiệm thu PCCC ống gió thuận lợi ngay lần đầu
Công trình đạt nhưng hồ sơ thiếu vẫn không được thông qua. Đây là vấn đề mà nhiều nhà thầu thi công ống gió PCCC gặp phải khi tập trung quá nhiều vào hiện trường nhưng chưa chú trọng đúng mức đến công tác quản lý hồ sơ chất lượng.
Đây cũng là bài học mà nhiều nhà thầu trẻ thường gặp phải. Hiện trường làm rất đẹp nhưng khi đoàn kiểm tra yêu cầu xuất trình hồ sơ thì lại thiếu.
Việc nghiệm thu PCCC không chỉ đánh giá sản phẩm thực tế mà còn đánh giá tính pháp lý của toàn bộ hệ thống.

Hồ sơ cần chuẩn bị đầy đủ
Bộ hồ sơ nên bao gồm:
- Bản vẽ hoàn công.
- Biên bản nghiệm thu vật liệu đầu vào.
- Chứng chỉ xuất xưởng.
- Kết quả kiểm định sản phẩm.
- Biên bản nghiệm thu từng giai đoạn.
- Nhật ký thi công.
- Biên bản chạy thử hệ thống.
- Hồ sơ quản lý chất lượng.
Nghiệm thu nội bộ trước khi mời đoàn kiểm tra
Đây là bước nên thực hiện ở mọi dự án, hãy tổ chức một đợt kiểm tra như một buổi nghiệm thu thật sự.
Đội QA/QC sẽ rà soát:
- Hiện trường.
- Hồ sơ.
- Hệ thống Fire Damper.
- Các vị trí xuyên tường.
- Chứng nhận vật liệu.
Rất nhiều lỗi nhỏ được phát hiện và xử lý nhờ bước kiểm tra này.
Việc tuân thủ đầy đủ tiêu chuẩn ống gió chống cháy ngay từ giai đoạn thiết kế và thi công sẽ giúp hạn chế tối đa các lỗi phát sinh trong quá trình kiểm tra của cơ quan chức năng.
Thi công chuẩn ngay từ đầu luôn rẻ hơn sửa chữa sau này
Hiện nay, phần lớn các vấn đề phát sinh trong quá trình nghiệm thu PCCC ống gió đều xuất phát từ những lỗi tưởng chừng rất nhỏ.
Một khe hở tại vị trí xuyên tường, một Fire Damper lắp sai chiều hay một chứng nhận vật liệu bị thiếu đều có thể khiến cả dự án phải kéo dài thời gian bàn giao.
Muốn tối ưu chi phí, cách hiệu quả nhất không phải là cắt giảm vật tư hay rút ngắn quy trình kiểm tra, mà là thi công đúng ngay từ đầu. Khi vật liệu đáp ứng đúng tiêu chuẩn ống gió chống cháy, quy trình lắp đặt được kiểm soát chặt chẽ và hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ, việc nghiệm thu sẽ diễn ra thuận lợi hơn rất nhiều.
Kết luận
Đối với các công trình sử dụng ống gió chống cháy EI30, EI45, việc kiểm soát chất lượng từ khâu sản xuất, gia công đến lắp đặt thực tế sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ phát sinh lỗi trong quá trình nghiệm thu. Đây cũng là yếu tố quyết định tuổi thọ và độ an toàn của hệ thống khi vận hành lâu dài.
Kinh nghiệm từ nhiều công trình cho thấy, việc đầu tư đúng ngay từ giai đoạn thi công ống gió PCCC luôn tiết kiệm chi phí hơn rất nhiều so với việc sửa chữa và khắc phục các lỗi bị phát hiện trong quá trình nghiệm thu. Đối với các chủ đầu tư và nhà thầu, lựa chọn đơn vị có kinh nghiệm thực chiến trong lĩnh vực HVAC và PCCC luôn là khoản đầu tư đáng giá. Một hệ thống được thi công bài bản không chỉ giúp công trình sớm được đưa vào vận hành mà còn đảm bảo an toàn lâu dài cho người sử dụng và tài sản bên trong công trình.
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHIỆP DOSAMEC
- Điện thoại: 0946 002 900 (Mr. Vinh)
- Hotline: 1800 1165 (Mr Triều)
- Hỗ trợ kỹ thuật: 0917 998 068 (Mr. Thắng)
- Email: info@dosamec.com.vn
- Nhà xưởng: 6/3 – 6/3A Huỳnh Tấn Chùa, Xã Bà Điểm, TP.HCM
- Website: dosamec.com